Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Tsuga heterophylla
ĂttkvÝsl   Tsuga
     
Nafn   heterophylla
     
H÷fundur   (Raf.) Sarg.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Mar■÷ll
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.e­a runni.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   GrŠnn, gulur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   3-15(-70) m
     
Vaxtarhra­i   HŠgvaxta.
     
 
Mar■÷ll
Vaxtarlag   Hßvaxi­ trÚ, sem ver­ur 30-60 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, en vex hÚrlendis sem ŮÚttvaxinn runni. B÷rkurinn er fremur ■ykkur, rau­br˙nn, krˇnan mjˇ keilulaga, toppurinn skagar langt upp, toppsprotinn nŠstum pensillaga, me­ mj÷g stuttar nŠstum lßrÚttar hli­argreinar, endar greinanna sl˙tandi. Ath. toppsproti sl˙tir alltaf eins og ß flestum ÷­rum ■÷llum
     
Lřsing   Ungar greinar gulbr˙nar Ý fyrstu, seinna d÷kkbr˙nar, langhŠr­ar og haldast lo­nar. Brum egglaga til k˙lulag, smß og hŠr­. Barrnßlar oftast strjßlar, bandlaga, 5-20 mm langar, ja­rar fÝnsagtenntir, oddur ■verdreginn-snubbˇttur, aldrei framja­ra­ur, ofan d÷kkgrŠn, glansandi og me­ rßkir, a­ ne­an me­ 2 hvÝtar loftaugarendur, hvor ˙r 7-8 loftaugar÷­um, grŠna rßkin mj÷g mjˇ. K÷nglar legglausir, aflangir, 20-25 mm langir. K÷ngulhreistur ÷fugegglaga lengri en ■au eru brei­, heilrend. FrŠ 2-3 mm l÷ng, vŠngir 4-6 mm langir.
     
Heimkynni   Vestur N-AmerÝka, frß Alaska til KalifornÝu.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, vel framrŠstur, frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   6
     
Heimildir   1, 7
     
Fj÷lgun   Sßning, vetrargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, Ý ra­ir, Ý sÝgrŠn be­ skuggamegin.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til ein planta sem kˇl ÷gn af og til framan af, Ý seinni tÝ­ er ■a­ a­eins st÷ku grein sem ver­ur fyrir kali. Hefur ■rifist ßgŠtlega Ý gar­inum og vaxi­ jafnt og ■Útt. Planta sem grˇ­ursett var 1988 er or­in um 1,2 m ß hŠ­ og vel ■a­ ß breidd 2003. Hefur ekki gengi­ neitt Ý skˇgrŠkt hÚrlendis. Flott eintak til Ý Grasagar­inum Ý ReykjavÝk
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki Ý rŠktun erlendis sem vert vŠri a­ prˇfa, t.d. 'Argenteovariegata' ■ar sem endar ß ßrssprotum eru nŠr hvÝtir; 'Conica' dvergvaxin me­ keilulaga vaxtarlag; 'Dumosa' sem er runnkennt yrki, lauf d÷kkgrŠnt ß efra bor­i o. fl.
     
┌tbrei­sla  
     
Mar■÷ll
Mar■÷ll
Mar■÷ll
Mar■÷ll
Mar■÷ll
Mar■÷ll
Mar■÷ll
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is