Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Tsuga mertensiana
ĂttkvÝsl   Tsuga
     
Nafn   mertensiana
     
H÷fundur   (Bong.) Carr.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fjalla■÷ll
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   GrŠnn, gulur.
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl.
     
HŠ­   4-15(-45) m
     
Vaxtarhra­i   HŠgvaxta.
     
 
Fjalla■÷ll
Vaxtarlag   TrÚ sem ver­ur um 30 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, stundum hŠrri, krˇnan mjˇkeilulaga, greinar og ungar greinar grannar og sl˙tandi. Toppsproti skßstŠ­ur (ekki hangandi/sl˙tandi eins og ß mar■÷ll).
     
Lřsing   Brum ydd, egglaga. Ungir sprotar rau­br˙nir, hŠr­ir tv÷ fyrstu ßrin. Barrnßlar allan hringinn ß greinunum, bandlaga, 10-20 mm l÷ng, 1-1,2 mm brei­, snubbˇtt, k˙pt ofan og oft lÝka me­ kj÷l, nŠstum kringlˇtt Ý ■versni­ heilrend, loftaugarendur bŠ­i ofan og ne­an, grßgrŠn til silfurhvÝt. K÷nglar legglausir, Ýlangir til sÝvalir, mjˇkka smßm saman dßlÝti­ til beggja enda, 5-8 sm langir, 1 sm brei­ir, blßpurpura ■egar ■eir eru ungir. K÷ngulhreistur ■unn, brei­ari en ■au eru l÷ng, hŠr­, ja­rar ˇreglulega tenntir, frŠ 5 mm l÷ng, vŠngir 9 mm langir. K÷ngulhreistur sveigjast ˙t og aftur ■egar k÷ngull opnast. FrŠi­ fellur yfir veturinn en k÷nglar a­ vori.
     
Heimkynni   V N-AmerÝka frß su­ur Alaska til nor­ur Monana , Idaho og KalifornÝu, Ý fj÷llum ß st÷ku sta­ me­ str÷ndinni.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, sendinn, vel framrŠstur, rakur, frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   1, 7
     
Fj÷lgun   Sßning, vetrargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, st÷k trÚ, Ý bl÷ndu­ be­.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur, ÷nnur keypt 1985 og grˇ­ursett Ý be­ ■a­ ßr, til hinnar var sß­ 1999, grˇ­ursett Ý be­ 2007. S˙ eldri kˇl af og til fyrstu ßrin en ■rÝfst n˙ (2011) vel. ŮrÝfst ■okkalega vel Ý Lystigar­inum en hefur ekki komi­ verulega vel ˙t Ý skˇgrŠkt hÚrlendis en Štti a­ vera har­ger mi­a­ vi­ ˙tbrei­slusvŠ­i. Ůarf a­ vetrarskřla a.m.k. framan af aldri.
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki Ý rŠktun USA.
     
┌tbrei­sla  
     
Fjalla■÷ll
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is