Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Larix laricina
ĂttkvÝsl   Larix
     
Nafn   laricina
     
H÷fundur   (Du Roi) K. Koch.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Mřralerki
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti   L. americana Michx; L. microcarpa Desf., L. alaskensis W. F. Wight.
     
LÝfsform   Lauffellandi barrtrÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl. ŮrÝfst ekki Ý skugga.
     
Blˇmlitur   Karlblˇm gul, kvenblˇm grŠn, rau­leit e­a purpura.
     
BlˇmgunartÝmi   Vor.
     
HŠ­   10-15 m
     
Vaxtarhra­i   Me­alhratt.
     
 
Mřralerki
Vaxtarlag   Lauffellandi trÚ, allt a­ 18-20 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, ungt er ■a­ mjˇ-keilulaga. B÷rkur ungra trjßa silfurgrßr, ß g÷mlum trjßm br˙nn og losnar af Ý ■unnum hreistrum. Krˇnan keilulaga, greinar lßrÚttar, ˙tstŠ­ar smßgreinar dr˙pandi. ┴rsprotar grannir, hßrlausir, d÷ggva­ir, seinna glansandi rau­leitir e­a daufbr˙nir. Dverggreinar mj÷g stuttur, svartar. Brum d÷kkrau­, dßlÝti­ kvo­ug.
     
Lřsing   Barrnßlar allt a­ 12-30 saman Ý knippi, eins og pensill, 20-30 mm langar, ljˇsgrŠnar, 0,5 mm brei­ar, me­ greinilegan kj÷l ß ne­ra bor­i og 2 loftaugarendur. Blˇmin eru einkynja (hvert einstakt blˇm er anna­ hvort karlkyns e­a kvenkyns, en bŠ­i kynin er a­ finna ß s÷mu pl÷ntunni). VindfrŠvun. K÷nglar eru mj÷g smßir, egglaga, 10-15 mm langir, ungir fjˇlublß-rau­ir, gamlir gulbr˙nir og me­ 15-20 k÷ngulhreistrum, sem eru stundum nŠstum kringlˇtt, ja­ar hreistranna lÝti­ eitt innsveig­ur og fÝn-ˇreglulega bylgja­ar ofan. Hreisturbl÷­kur litlar, nß ekki ˙t ˙r k÷nglinum. FrŠ 1,5 mm l÷ng, vŠngur 5 mm langur.
     
Heimkynni   Nor­ur N AmerÝka (Alaska-Kanada).
     
Jar­vegur   LÚttur (sendinn), me­alfrjˇr-magur, helst vel framrŠstur, rakur e­a blautur, sřrustig skiptir ekki mßli.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z2 Ekki vi­kvŠmt fyrir frosti.
     
Heimildir   = 1,2,7, http://www.pfaf
     
Fj÷lgun   Sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, Ý be­. Tegundin ■olir mj÷g vel kulda ■egar h˙n er Ý dvala, en hlřindakaflar a­ vetrinum geta valdi ■vÝ a­ trÚn fari a­ vaxa ß ˇheppilegum tÝma og ■eim hŠttir ■ß vi­ skemmdum vegna frosta sÝ­la vors og kaldra nŠ­inga. Grˇ­ursett til timburframlei­slu Ý Evrˇpu. Vex venjulega hŠgt.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til eitt trÚ sem sß­ var til 1988, kelur dßlÝti­ flest ßr. Nokkur yngri eru Ý uppeldi svo sem eitt sem sß­ var til 1998 og grˇ­ursett var Ý be­ 2004, og eitt sem sß­ var til 2003 og anna­ sem sß­ var til 2006, bŠ­i eru enn Ý sˇlreit. ┴ V÷glum Ý Fnjˇskadal standa nokkur trÚ sem grˇ­ursett voru 1957. Ůau hafa vaxi­ ■ar betur en anna­ lerki. Lj˙ka vexti snemma. Mřralerki er stundum rugla­ saman vi­ L. Î pendula sem er allt ÷­ruvÝsi Ý vextinum og me­ stŠrri k÷ngla. Ůessi tegund hefur lÝti­ skrautgildi nema ß k÷ldum, blautum, illa framrŠstum st÷­um ■ar sem ■a­ ■olir vi­. Sag af vi­num er ■ekkt fyrir a­ geta valdi­ exemi hjß sumum.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Mřralerki
Mřralerki
Mřralerki
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is