Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Larix decidua
ĂttkvÝsl   Larix
     
Nafn   decidua
     
H÷fundur   Mill.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Evrˇpulerki
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae).
     
Samheiti   L. europaea DC., Larix communis. Abies larix. Pinus larix.
     
LÝfsform   Lauffellandi barrtrÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Karlblˇm gul, kvenblˇm purpurarau­.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   10-20 m
     
Vaxtarhra­i   Hra­vaxta
     
 
Evrˇpulerki
Vaxtarlag   TrÚ, allt a­ 35(-45) m hßtt Ý heimkynnum sÝnum og um 15 m breitt, stofn beinn, krˇnan gr÷nn, keilulaga, stundum lÝka ˇregluleg. B÷rkur grßr, flagnar/flysjast af, ver­ur seinna br˙nn. Greinar Ý lßrÚttum kr÷nsum e­a sl˙tandi me­ upprÚtta greinaenda. ┴rsprotar grannir, fÝnlega hangandi, gulleitir! hßrlausir. Dverggreinar svartbr˙nar, endabrumin kvo­ug.
     
Lřsing   Barrnßlar alltaf ljˇsgrŠnar, 30-40 Ý knippi, 10-30 mm langar, flatar ofan og me­ kj÷l a­ ne­an. Kvenblˇm lang-sÝv÷l, purpura rau­. K÷nglar mjˇ-egglaga 2,5-4 sm langir me­ 40-50 k÷ngulhreistur. K÷ngulhreistur bein, upprÚtt, ljˇsbr˙n, ja­rar ekki aftursveig­ir, kantur reglulega bogadreginn e­a dßlÝti­ framja­ra­ur. Hreisturbl÷­kur samlitar k÷ngulhreistrinu, sem eru hßrlaus utan e­a me­ stutt hßr. FrŠ smß me­ br˙nan vŠng, eru ßr ß trÚnu.
     
Heimkynni   Alpafj÷ll, Karpatafj÷ll, TÚkkˇslˇvakÝa. (Ý allt a­ 3000 m hŠ­).
     
Jar­vegur   NŠr allur, lÚttur, sendinn til me­al■ungur, magur jar­vegur, helst vel framrŠstur en rakur, sřrustig skiptir ekki mßli.
     
Sj˙kdˇmar   Lerkißta
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1, 7, http://www.pfaf
     
Fj÷lgun   Sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ skˇgrŠkt, stˇra gar­a, limger­i, skjˇlbelti, ra­ir, sem stakstŠtt trÚ. Ůolir salt˙­a og vex ßgŠtlega Ý s˙rum jar­vegi.
     
Reynsla   Allm÷rg g÷mul trÚ eru til Ý Lystigar­inum, ■rÝfast yfirleitt vel, en kala dßlÝti­ stundum. Einnig er til eitt ungt trÚ sem sß­ var til 1991 og grˇ­ursett Ý be­ 1999. Elstu eint÷k sem vita­ eru Ý M÷rkinni, Hallormssta­, sß­ um 1904. 10 m trÚ er Ý gar­inum Skr˙­ Ý Dřrafir­i ßlÝka gamalt og einnig eru trÚ frß ■essum tÝma ß Akureyri. Byrjar v÷xt um 15 d÷gum ß eftir sÝberÝulerki ß vorin og lřkur vexti seinna, stendur lengi grŠnt, hŠttir vi­ haustkali.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   Ůolir salt˙­a og vex einnig Ý s˙rum jar­vegi.
     
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Evrˇpulerki
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is