Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Symphytum officinale
ĂttkvÝsl   Symphytum
     
Nafn   officinale
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Valurt
     
Ătt   MunablˇmaŠtt (Boraginaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   F÷lrjˇmagul, hreinhvÝt, fagurrau­ e­a purpurarau­.
     
BlˇmgunartÝmi   Vor-sumar.
     
HŠ­   60-100 sm (-150 sm)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Valurt
Vaxtarlag   UpprÚttur, greinˇttur fj÷lŠringur, allt a­ 150 m hßr, vex upp af ■ykkum, spˇlulaga, lßrÚtturm jar­st÷ngli. St÷nglar grˇfir, me­ ■Útt ■ornhßr og strÝhßr.
     
Lřsing   Ne­ri lauf stˇr e­a allt a­ 25 sm, egglaga-lensulaga, langydd og legg. Efri lauf afl÷ng-lensulaga, legglaus. VŠngir hlaupa ni­ur legginn geta nß­ ni­ur fyrir nŠsta li­. Margblˇma kvÝslsk˙fur, drj˙pandi Ý fyrstu en sÝ­ar upprÚttur og myndar blˇmskipun sem lÝkist punti. Blˇmleggir 5-10 mm me­ stutt, ˙tstŠ­ ■ornhßr. Bikar 8-13 mm, tennur lensulaga, ydd, 2-3 x lengri en pÝpan. Krˇna 8-20 mm, f÷lrjˇmagul, hreinhvÝt, fagurrau­ e­a rau­purpura, silkihŠr­ me­ brei­a, ■rÝhyrnda, aftursveig­a krˇnuflipa. FrŠflar me­ frjˇhnappana lengri en frjˇ■rŠ­ina og tengslin nß upp fyrir frjˇhnappana. Ginleppar lÝti­ lengri en brei­ ■rÝhyrnings-lenslaga frjˇhnappana. FrŠ (hnetur) svartar, slÚttar og glansandi.
     
Heimkynni   VÝ­a Ý Evrˇpu og tempra­a hluta AsÝu.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, rakur-me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1,2
     
Fj÷lgun   Skipting a­ vori e­a hausti, sßning a­ vori, rˇtargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   Skˇgarbotn, undir trÚ og runna.
     
Reynsla   Har­ger­ planta sem og hefur reynst vel Ý Lystigar­inum. Smß blˇm, of grˇfger­ og stˇr til ■ess a­ geta talist skrautplanta.
     
Yrki og undirteg.   'Coccineum' er me­ rau­um blˇmum er lŠgri en a­altegundin; er betri gar­planta. Sama mß segja um 'Variegatum' og 'Bohemicum'.
     
┌tbrei­sla  
     
Valurt
Valurt
Valurt
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is