ŮurÝ­ur Gu­mundsdˇttir - RŠtur
Ég geng um skrúðgarða borgar
og blómin horfa á mig
litríkum framandi augum
og ilmur þeirra er alltaf nýr

Í fjarska situr fölblá gleymmérei
á fötum lítils barns

Því blágresi, holtasóley og steinbrjótur
voru blóm bernsku minnar

Og rætur þeirra
verða alltaf mínar

Sorbus decora
ĂttkvÝsl   Sorbus
     
Nafn   decora
     
H÷fundur   (Sarg.) C.K. Schneid.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Skrautreynir
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Pyrus decora (Sarg.) Hyland Pyrus dumosa (Greene) Fernald Pyrus sambucifolia S.Watson & J.M.Coult. Pyrus sitchensis B.L.Rob. & Fernald Pyrus subvestita (Greene) Farw. Sorbus americana Pursh Sorbus dumosa House Sorbus sambucifolia Dippel Sorbus scopulina Hough Sorbus subvestita Rosend. & Butters Pyrus americana var. decora Sarg. Sorbus americana var. decora Sarg. Sorbus americana var. sitchensis (M.Roem.) Sudw.
     
LÝfsform   Stˇr, lauffellandi runni e­a trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ.
     
HŠ­   6-10 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Skrautreynir
Vaxtarlag   Lauffellandi runni e­a lÝti­ trÚ, allt a­ 10 m hßtt en getur ■ˇ or­i­ allt a­ 12 m ß hŠ­ Ý heimkynnum sÝnum. ┴rssprotar kr÷ftugir, stinnir. Brum keilulaga, mj÷g d÷kkrau­ til sv÷rt, meira e­a minna lÝmug, oftast stˇr e­a allt a­ 20 mm, hŠr­ Ý oddinn og a­eins hŠr­ ß j÷­rum brumhlÝfa en hßrin eru oft hulin Ý lÝmkvo­unni.
     
Lřsing   Laufin d÷kkgrŠn, stˇr, 20-32 sm me­ 5-8 smßbla­ap÷rum. Smßbl÷­in a­ 60-80 x 23-33 mm, afl÷ng-lensulaga, mjˇkka sn÷gglega Ý hvassan odd, tennt nŠstum a­ grunni, d÷kk grŠn og ekki n÷bbˇtt ß ne­ra bor­i. Blˇmskipunin hßlfsveipur, stˇr. Blˇm rjˇmahvÝt, hvert blˇm um 6 mm Ý ■vermßl, ˙tstŠ­. Aldin smß, allt a­ 5,75 x 6 mm til dŠmis ß GrŠnlandi og upp Ý 10 x 11 mm ß gˇ­um vaxtarst÷­um, eplalaga, bikarbl÷­ dßlÝti­ kj÷tkennd. FrŠvur 3-4, hßlf-undirsŠtnar, tengjast ekki Ý oddin, hvÝthŠr­ar. StÝlar a­ 2,25 mm, a­skildir. FrŠ gulleit til br˙n, a­ 5 x 2 mm allt a­ 5 Ý hverju aldini e­a nŠr tv÷falt stŠrri en frŠ knappareynis. 2n=68 (McAll.)
     
Heimkynni   NA N AmerÝka, S GrŠnland .
     
Jar­vegur   Frjˇr, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   2
     
Heimildir   1,15
     
Fj÷lgun   Haustsßning (apomitic), sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, Ý be­, sem stakstŠtt trÚ, sem g÷tutrÚ.
     
Reynsla   Har­gert trÚ og hefur reynst vel Ý gar­inum. Elsta eintaki­ er frß tÝma Jˇns R÷gnvaldssonar og ■vÝ frß 1950-1955 e­a ■ar um bil. Mj÷g har­gert og kelur aldrei. ┴ skili­ mun meiri ˙tbrei­slu. Nokkur yngri eint÷k frß 1984-1986 einnig Ý rŠktun og sřna s÷mu h÷rku, algj÷rlega pott■Útt, blˇmsŠl og bera miki­ af berjum ß hverju ßri.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Skrautreynir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is