Snorri Hjartarson - Lyng

Gott er að leggjast í lyngið,
sjá lauf glóa, finna kvik
fjaðurmjúk atlot þess, fagna
í fegurð jarðar meðan rauð
og lág sólin lækkar
og lyngbreiðan er ilmgrænt haf
sem ber þig að hljóðri húmströnd
og hylur þig gleymsku.

Sorbus commixta
ĂttkvÝsl   Sorbus
     
Nafn   commixta
     
H÷fundur   Hedl.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fjallareynir
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Pyrus commixta (Hedl.) Asch. & Graebn. Sorbus japonica (Maxim.) Koehne Pyrus aucuparia var. japonica Maxim. ex Franch. & Sav. Sorbus commixta var. typica C.K.Schneid.
     
LÝfsform   Lauffellandi runni-trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl
     
Blˇmlitur   HvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ.
     
HŠ­   -7 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Fjallareynir
Vaxtarlag   Ţmist runni e­a lÝti­ trÚ, allt a­ 7 m ß hŠ­ e­a hŠrri, upprÚttur Ý fyrstu, 4 m ß breidd en getur or­i­ allt a­ 15 m Ý heimkynnum sÝnum. Brum lÝmug, keilulaga, grŠn-rau­ir til rau­ir, meira e­a minna hßrlaus nema ß oddinn og j÷­rum hreistra eru ■au me­ ry­rau­ hßr. ┴rsprotar rau­br˙nir, hßrlausir e­a lÝti­ eitt d˙nhŠr­ir.
     
Lřsing   Laufin stakfj÷­ru­, 15-20 sm l÷ng, laufleggir 3-5 sm, hßrlausir e­a ■vÝ sem nŠst, smßlaufin 9-15, lensulaga til mjˇ egglaga-afl÷ng, 3-7 sm l÷ng, 1-2,5 sm brei­, lang-odddregin til odddregin, hßrlaus e­a ■vÝ sem nŠst, ljˇs e­a hvÝtleit og stundum dßlÝti­ d˙nhŠr­a ß a­alstrengnum ß ne­ra bor­i, me­ langyddar tennur, hli­aŠ­asrengirnir grannir. Blˇmskipunin 5-10 sm Ý ■vermßl, ■Úttblˇma og margblˇma, hßrlaus e­a me­ strjßla, br˙na d˙nhŠringu um blˇmatÝmann, er or­in hßrlaus ■egar frŠin hafa ■roskast. Blˇmin hvÝt, 6-8 mm Ý ■vermßl, bikar hßrlaus, tennurnar upprÚttar e­a ÷gn innsveig­ar ■egar aldini­ hefur ■roskst. Krˇnubl÷­in ˙tstŠ­, nŠstum kringlˇtt, me­ stutta n÷gl, oft me­ strjßla hŠringu vi­ grunninn ß innra bor­i, jafn l÷ng og frŠflarnir. Berin rau­, 4-5 mm Ý ■vermßl, hn÷ttˇtt. 2n = 34
     
Heimkynni   Kˇrea, Japan.
     
Jar­vegur   Frjˇr, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   6
     
Heimildir   1, 2, 16
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, Ý skrautrunnabe­. Hentar vel Ý litla gar­a. Flottir haustlitir.
     
Reynsla   Hefur reynst afar vel Ý gar­inum ■a­ sem af er. Elstu n˙merin eru 84574 Ý N6-E03 & N6-G03, grˇ­ursett 1988 frß ┼s AgrU 1984 og 86735 Ý F1-G01 grˇ­ursett 1992 og sama n˙mer Ý A4-B07 grˇ­ursett 1997, kom sem nr. 199 frß G÷teborg HB 1985. Ůessi n˙mer hafa reynst ßkaflega vel og kala nßnast ekkert alveg frß byrjun.
     
Yrki og undirteg.   Sorbus commixta 'Serotina' er Ý uppeldi. Lauf me­ 15-17 skarptenntum smßbl÷­um sem ver­a eldrau­ a­ hausti. Aldin lÝtil, orange-rau­.
     
┌tbrei­sla  
     
Fjallareynir
Fjallareynir
Fjallareynir
Fjallareynir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is