═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Primula amoena
ĂttkvÝsl   Primula
     
Nafn   amoena
     
H÷fundur   Bieb.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Lofnarlykill
     
Ătt   MarÝulykilsŠtt (Primulaceae).
     
Samheiti   = Primula elatior ssp. meyeri (Rupr.) Valentine & Lamond.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl (hßlfskuggi).
     
Blˇmlitur   Rau­fjˇlublßr, fjˇlublßr.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ.
     
HŠ­   10-20 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Lofnarlykill
Vaxtarlag   Lofnarlykill er lÝkur og nßskyldur huldulykli sem er me­ gul blˇm. Lauf upprÚtt ■egar ■Šr eru ungar en mynda bla­hvirfingu me­ aldrinum.
     
Lřsing   Mj÷g breytileg tegund, en blˇmin eru alltaf blß til fjˇlublß. Lauf 5-16 x 2-4 sm, laufleggir me­ himnukenndan vŠng, mj÷g breytileg a­ l÷gun, oddbaugˇtt, egglaga, ÷fugegglaga, spa­alaga, ˇreglulega bogtennt e­a smßtennt, skŠrgrŠn ofan, oftast ■Útt d˙nhŠr­ ne­an, stundum nŠstum hßrlaus, oddur bogadreginn e­a snubbˇttur, grunnur mjˇkkar venjulega a­ laufleggnum, stundum hjartalaga e­a ■verstřf­ vi­ grunninn. Blˇmskupunarleggur 5-15 sm, lang- og mj˙khŠr­ur, blˇmskipunin oftast sveig­ til hli­ar, me­ 2-18 blˇm, oftast me­ 6-10 blˇm, sto­bl÷­ 2-8 mm, band-lensulaga, d˙nhŠr­, blˇmleggir 5-40 mm, ▒ upprÚtt. Bikar pÝpulaga me­ ßberandi gßrˇttur, 8-12 mm, flipar egglaga til lensulaga, randhŠr­ir. Krˇna 1,5-2,5 sm Ý ■vermßl, fl÷t e­a grunn-trektlaga, hringlaga, fjˇlublß, ljˇsgrßfjˇlublß til purpura me­ gult auga, (hvÝtingjar eru ■ekktir), flipar ÷fugegglaga dj˙p-framja­ra­ir. FrŠhř­i lengra en bikarinn.
     
Heimkynni   Kßkasus, fj÷ll NA Tyrklandi.
     
Jar­vegur   FramrŠstur, rakaheldinn.
     
Sj˙kdˇmar   Engir.
     
Harka   5
     
Heimildir   = 1, 2
     
Fj÷lgun   Skipting a­ hausti, skipta a­ minnsta kosti anna­ til ■ri­ja hvert ßr, sßning a­ vori, frŠ ■arf ekki kuldame­fer­.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, Ý kanta, Ý fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Au­rŠktu­ og langlÝf tegund, ef ■ess er gŠtt a­ halda henni Ý gˇ­um vexti me­ tÝ­ri skiptingu.
     
Yrki og undirteg.   Ţmsir blendingar til, enda blandast tegundir af ■essari deild mj÷g au­veldlega og margir kynblendingar eru Ý s÷lu hjß gar­pl÷ntust÷­vum.
     
┌tbrei­sla  
     
Lofnarlykill
Lofnarlykill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is