Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Abies lasiocarpa
ĂttkvÝsl   Abies
     
Nafn   lasiocarpa
     
H÷fundur   (Hook.) Nutt.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Fjalla■inur
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti   A. subalpina Engelm.
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi, skuggi, skjˇl.
     
Blˇmlitur   ♂ blˇm gulbr˙n, ♀ blˇm d÷kkfjˇlublß.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ.
     
HŠ­   6-15 m
     
Vaxtarhra­i   HŠgur sÚrstaklega framan af Švi.
     
 
Fjalla■inur
Vaxtarlag   Krˇnan er mjˇ-keilulaga til nŠstum s˙lulaga. ┌tstŠ­ar, nŠstum lßrÚttar e­a lÝti­ eitt ni­ursvei­ar greinar. Allt trÚ­ ilmandi.
     
Lřsing   TrÚ allt a­ 30 m stundum allt a­ 40 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum. Ungur b÷rkur er slÚttur, silfurgrßr, a­ lokum grßr e­a grßbr˙nn, rifinn. ┴rsprotar ÷skugrßir, stutthŠr­ir, sjaldan hßrlausir. Brum eru smß, egglaga, ljˇsbr˙n, mj÷g kvo­ug. Barrnßlar burstalaga, beinast fram ß vi­ e­a eru ˇreglulega skipt, strjßl, oft mj÷g framstŠ­ar, 25-40 mm langar og 1,5 mm brei­ar, bogadregnar e­a yddar, stundum framja­ra­ar, a­ ofan eru ■Šr ljˇsblßgrŠnar me­ grˇp og me­ 2 loftaugarendur eftir endil÷ngu hvor ˙r 5-6 r÷­um (eina fßrra tegunda me­ loftaugarendur eftir endil÷ngu ß efrabor­inu!!). K÷nglar eru sÝvalir, upprÚttir, nokkrir saman, 6-10 sm langir, flatir e­a dŠlda­ir a­ ofan. Ungir k÷nglar d÷kkpurpura, br˙nir full■roska, k÷ngulhreistur 20-25 mm brei­, hreistur bl÷­kur sjßst ekki.&
     
Heimkynni   Fjallgar­ar N AmerÝku allt N til SA Alaska.
     
Jar­vegur   Frjˇr, me­alrakur - me­al■urr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1, 7
     
Fj÷lgun   VetrargrŠ­lingar, sßning (forkŠling 1-2 mßn. Ý kulda og raka).
     
Notkun/nytjar   Planta­ Ý ■yrpingar, be­ e­a nota­ sem jˇlatrÚ.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein sem sß­ var 1999 (frŠ frß Morden Station Exp Agr) og grˇ­ursett Ý be­ 2004. Kelur sum ßrin dßlÝti­, einkum allra fyrstu Švißrin. Telst me­alhar­ger, vex sem runni vi­ erfi­ar a­stŠ­ur. Skřla ■arf ungpl÷ntum. Eina ■integundin sem reynd hefur veri­ a­ einhverju gagni Ý skˇgrŠkt hÚrlendis. Hefur reynst vel Ý Hallormssta­ en ■ar mß lÝta 12-15 m hß trÚ sem komu frß Noregi 1937. Ůolir vel snjˇ■yngsli. Vex upp Ý 3500 m hŠ­ Ý Klettafj÷llunum. Ůolir illa umhleypinga
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki Ý rŠktun Ý N - AmerÝku s.s. 'Compacta' lßgaxi­, ■Útt yrki sem er Ý uppeldi Ý gar­inum, 'Glauca Compacta', lßgvaxi­ me­ silfurlitar nßlar og 'Nana', lßgvaxi­ o.fl.
     
┌tbrei­sla   Reynslan af ■essari ßgŠtu ilmandi ■integund Ý Ůřskalandi er mj÷g breytileg. Kemur a­eins til greina sem gar­trÚ ß k÷ldum svŠ­um ■ar sem loftraki er hßr. Hefur miki­ vi­nßm vi­ snjˇfargi.
     
Fjalla■inur
Fjalla■inur
Fjalla■inur
Fjalla■inur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is