Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Gentiana tibetica
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   tibetica
     
H÷fundur   King ex J. D. Hooker
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   VŠngjav÷ndur*
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   F÷lgulur til gulgrŠnn, me­ d÷kkbr˙na slikju ß ytra bor­i.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   40-50 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt, 40-50 sm ß hŠ­. RŠtur allt a­ 30 x 2 sm. St÷nglar upprÚttir, stinnir, ˇgreindir, hßrlausir. Leggur grunnlaufa 5-7 sm, himnkenndur, laufbla­kan mjˇ-oddbaugˇtt til egglaga-oddbaugˇtt, 9-16 x 4-5,5 sm, mjˇkkar vi­ grunninn, ja­ar snarpur, oddur langyddur til hvassyddur, 7-9 tauga. St÷ngullauf Ý 3-5 p÷rum, laufleggurinn allt a­ 3,5 sm, himnukenndur, laufbla­kan oddbaugˇtt-lensulaga til egglaga-oddbaugˇtt, 9-16 x 4-5,5 sm, snubbˇtt e­a hßlfsnubbˇtt vi­ grunninn, ja­ar snarpur, langydd e­a hvassydd, 3-5 tauga, efstu laufin greinilega stˇr, legglaus, ˙tstŠ­ og lykja um blˇma■yrpinguna.
     
Lřsing   Blˇmskipunin ■Útt, endastŠ­, margblˇma, blˇmin eru lÝka Ý fßblˇma krans Ý bla­÷xlunum, en sjaldan. Blˇmin legglaus. BikarpÝpa lÝk slÝ­ri, 6-8 mm, himnukennd, klofinn ß einni hli­, ■verstřf­ Ý toppinn, me­ 5 flipa, sem minna ß tennur, 0,3-0,5 mm. Krˇnan er f÷lgul til gulgrŠn ß innra bor­i, krˇnutungan er me­ d÷kkbr˙na slikju ß ytra bor­i, krˇnan er brei­pÝpulaga, (2,6-)3-3,2 sm, flipar egglaga-■rÝhyrndir, 4-5 mm, heilrendir, hvassyddir. Ginleppar ■rÝhyrndir, 0,5-1,5 mm, ˇsamhverfir, ja­ar smßtenntur, hvassyddir. FrŠflar festir um mi­ja krˇnuna innanver­a, frjˇ■rŠ­ir 7-9 mm, frjˇhnappar mjˇ oddvala, 1,5-2 mm. StÝll 2,5-3, frŠnisflipar aflangir. Aldinhř­i legglaus, oddvala til egglaga-oddvala, 1,8-2,2 sm. FrŠ ljˇsbr˙n, oddvala, 1,3-1,5 mm.
     
Heimkynni   KÝna (S og SA Xizang) Bhutha, Nepal, Sikkim.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = 2, Flora of China www.efloras.org/florataxon.aspx?flora-id=2&taxon-id=200018113
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­, Ý steinhŠ­ir.
     
Reynsla   Nokkur eint÷k eru til Ý Lystigar­inum, ■rÝfast vel.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   Vex ß j÷­rum rŠkta­s lands, ß vegkantum, Ý skˇgarj÷­rum Ý 2100-4200 m hŠ­ yfir sjˇ Ý heimkynnum sÝnum S. og SA Xizang (Bhutan, Nepal, Sikkim).
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is