Halldˇr Kiljan Laxness - Heimsljˇs

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Gentiana tibetica
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   tibetica
     
H÷fundur   King ex J. D. Hooker
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   VŠngjav÷ndur*
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   F÷lgulur til gulgrŠnn, me­ d÷kkbr˙na slikju ß ytra bor­i.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   40-50 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt, 40-50 sm ß hŠ­. RŠtur allt a­ 30 x 2 sm. St÷nglar upprÚttir, stinnir, ˇgreindir, hßrlausir. Leggur grunnlaufa 5-7 sm, himnkenndur, laufbla­kan mjˇ-oddbaugˇtt til egglaga-oddbaugˇtt, 9-16 x 4-5,5 sm, mjˇkkar vi­ grunninn, ja­ar snarpur, oddur langyddur til hvassyddur, 7-9 tauga. St÷ngullauf Ý 3-5 p÷rum, laufleggurinn allt a­ 3,5 sm, himnukenndur, laufbla­kan oddbaugˇtt-lensulaga til egglaga-oddbaugˇtt, 9-16 x 4-5,5 sm, snubbˇtt e­a hßlfsnubbˇtt vi­ grunninn, ja­ar snarpur, langydd e­a hvassydd, 3-5 tauga, efstu laufin greinilega stˇr, legglaus, ˙tstŠ­ og lykja um blˇma■yrpinguna.
     
Lřsing   Blˇmskipunin ■Útt, endastŠ­, margblˇma, blˇmin eru lÝka Ý fßblˇma krans Ý bla­÷xlunum, en sjaldan. Blˇmin legglaus. BikarpÝpa lÝk slÝ­ri, 6-8 mm, himnukennd, klofinn ß einni hli­, ■verstřf­ Ý toppinn, me­ 5 flipa, sem minna ß tennur, 0,3-0,5 mm. Krˇnan er f÷lgul til gulgrŠn ß innra bor­i, krˇnutungan er me­ d÷kkbr˙na slikju ß ytra bor­i, krˇnan er brei­pÝpulaga, (2,6-)3-3,2 sm, flipar egglaga-■rÝhyrndir, 4-5 mm, heilrendir, hvassyddir. Ginleppar ■rÝhyrndir, 0,5-1,5 mm, ˇsamhverfir, ja­ar smßtenntur, hvassyddir. FrŠflar festir um mi­ja krˇnuna innanver­a, frjˇ■rŠ­ir 7-9 mm, frjˇhnappar mjˇ oddvala, 1,5-2 mm. StÝll 2,5-3, frŠnisflipar aflangir. Aldinhř­i legglaus, oddvala til egglaga-oddvala, 1,8-2,2 sm. FrŠ ljˇsbr˙n, oddvala, 1,3-1,5 mm.
     
Heimkynni   KÝna (S og SA Xizang) Bhutha, Nepal, Sikkim.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = 2, Flora of China www.efloras.org/florataxon.aspx?flora-id=2&taxon-id=200018113
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­, Ý steinhŠ­ir.
     
Reynsla   Nokkur eint÷k eru til Ý Lystigar­inum, ■rÝfast vel.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   Vex ß j÷­rum rŠkta­s lands, ß vegkantum, Ý skˇgarj÷­rum Ý 2100-4200 m hŠ­ yfir sjˇ Ý heimkynnum sÝnum S. og SA Xizang (Bhutan, Nepal, Sikkim).
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is