Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Lilium lancifolium
ĂttkvÝsl   Lilium
     
Nafn   lancifolium
     
H÷fundur   Thunb.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   TÝgurlilja
     
Ătt   LiljuŠtt (Liliaceae).
     
Samheiti   L. tigrinum Ker.-Gawl.
     
LÝfsform   Fj÷lŠringur og laukplanta. Ůessi ■rÝlitna lilja er komin af tvÝlitna formi.
     
Kj÷rlendi   SˇlrÝkur vaxtarsta­ur.
     
Blˇmlitur   Rau­-appelsÝnulitur-skarlatsrau­ur me­ purpurasvartar doppur.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-september.
     
HŠ­   100-200 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   UpprÚttir, laufˇttir st÷nglar.
     
Lřsing   St÷nglar eru upprÚttir, sterklegir, purpura-hrufˇttir, 100-200 sm hßir me­ stakstŠ­ bandlaga til lensulaga lauf sem eru me­ j÷fnu millibili ß st÷nglinum. Laufin eru allt a­ 18 sm l÷ng, haldast grŠn allt sumari­. Laukarnir eru hvÝtir me­ ■ykk og brei­, kj÷tkennd hreistur. Sv÷rt Šxlikorn myndast Ý bla­÷xlunum. Klasar eru me­ 1-25 ßl˙t blˇm sem eru allt a­ 13 sm brei­, mj÷g baksveig­, rau­-appelsÝnulit-skarlatsrau­ me­ purpurasvartar doppur.
     
Heimkynni   Japan, Kˇrea, A KÝna, Mansj˙rÝa.
     
Jar­vegur   Frjˇr og vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1, http://www.shelmerdine.com, Jelitto, L and Wilhelm Schacht 1990 Hardy Herbaceous Perennials. I &II. ľ third ed. London. Upplřsingar af umb˙­unum.
     
Fj÷lgun   Myndar ekki frŠ en Šxlikornin duga vel til a­ fj÷lga pl÷ntunni. Au­veldast er a­ fj÷lga pl÷ntunni me­ laukum sem myndast ne­anjar­ar.
     
Notkun/nytjar   Grˇ­ursetji­ laukana 15 sm dj˙pt og me­ 25 sm millibili, t.d. Ý bl÷ndu­ be­. Vetrarskřli me­ t.d. laufi. TÝgurliljunni hŠttir til a­ ver­a lauflaus ß ne­stu 30 sm st÷ngulsins og ■ess vegna er gott a­ grˇ­ursetja lßvaxnar tegundir framan vi­ hana. St÷nglarnir geta ■urft stu­ning ef plantan er ßve­urs e­a vex Ý mj÷g nŠringarrÝkum jar­vegi. Mj÷g gˇ­ til afskur­ar.
     
Reynsla   Me­alhar­ger­ planta, er talin ■urfa vetrarskřli (H.Sig). Laukur var keyptur Ý Lystigar­inn vori­ 1989, grˇ­ursettur Ý be­ 2004, ■rÝfst vel og hnausinn ■Úttist me­ ßrunum, blˇm og kn˙bbar Ý lok september 2010.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   AđRAR UPPLŢSINGGAR: Laukarnir eru rŠkta­ir til matar Ý KÝna og Japan.
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is