Í morgunsáriđ - Ragna Sigurđardóttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Doronicum turkestanicum
Ćttkvísl   Doronicum
     
Nafn   turkestanicum
     
Höfundur   Cavill.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn  
     
Ćtt   Körfublómaćtt (Asteraceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Fjölćr jurt.
     
Kjörlendi   Sól-hálfskuggi.
     
Blómlitur   Gulleitur-dökkgulur.
     
Blómgunartími   Júní-ágúst.
     
Hćđ   25-80 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Vaxtarlag   Jarđstönglar láréttir til skástćđir, um 1 sm í ţvermál.
     
Lýsing   Stönglar stakir, uppréttir, rákóttir, grćnir, 25-80 sm háir, ógreindir međ strjál, sívöl kirtilhár, stundum nćstum hárlaus neđantil. Laufin hárlaus bćđi ofan og neđan eđa međ ögn af hárum á efra borđi og laufjöđrunum, heilrend eđa fíntennt, tennurnar fáar, laufin mjókka ađ grunni. Grunnlauf hafa visnađ ţegar blómin koma eđa eru enn lifandi, öfugegglaga-spađalaga eđa hálfkringlótt, 4-11 x 4-6,5 sm, mjókka snögglega eđa smám saman í lauflegg međ vćng, 4-20(-15) sm. Stöngullauf 4-6, aflöng-egglaga eđa aflöng, sjaldan egglaga, 3-11 x 1,5-4 sm, legglaus eđa međ stuttan legg međ vćng, hálfgreipfćtt. Efri laufin smćrri, egglag eđa egglaga-lensulaga, sjaldan band-lensulag. Körfur stakar međ geislablóm 5-6 sm í ţvermál. Reifarnar hvolflaga, (2-)2,5-3 sm í ţvermál. Ytri reifablöđ lensulaga eđa lensulaga-bandlaga, 12-17 x (1,5-)1,8-2 mm, innri reifablöđin bandlaga, 1-1,5 mm breiđ, öll reifablöđin lítt eđa ţétt kirtilhćrđ á neđra borđi og jöđrum, međ langdreginn odd. Geislablómin gulleit, 1,8-3 sm, međ um 2,5 mm langa pípu, sem er ţétt kirtilhćrđ á ytra borđi. Blađkan 1,5-2 sm x 2-2,8 mm, 4- eđa 5-tauga, međ (2 eđa)3-tennt í oddinn. Hvirfilblóm 5,5-7 mm, krónan dökkgul, međ 2,5-3 mm pípu og klukkulaga krónutungu, flipar um 1 mm, frjóhnappar um 1,5 mm, heilrendir neđst, frjóţrćđir sívalir. Frćum/hnetum er hćgt ađ skipta í marga eins hluta, brún. Jađarfrćin slétt, 3-4 mm, svifhárakrans enginn. Frć í hvirfingarblómum 3-3,5 mm, hárlaus eđa međ ögn af ađlćgum smádúnhárum, svifhárakrans međ mörg sagtennt ţornhár, hvít, 3-3,5 mm.
     
Heimkynni   Kína, Kazakhstan, Mongólía, Síbería.
     
Jarđvegur   Frjór, međalrakur, vel framrćstur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka  
     
Heimildir   = www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=250097645, Flora of China
     
Fjölgun   Sáning, skipting.
     
Notkun/nytjar   Í beđ međ öđrum fjölćrum jurtum, sem undirgróđur.
     
Reynsla   Var sáđ í Lystigarđinu 1996, ţrífst vel.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is