Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Hypericum bithynicum
ĂttkvÝsl   Hypericum
     
Nafn   bithynicum
     
H÷fundur   Boiss.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn  
     
Ătt   GullrunnaŠtt (Hypericaceae).
     
Samheiti   Hypericum caucasicum
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   SkŠrgulur.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-september.
     
HŠ­   10-60 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   St÷nglar upprÚttir e­a uppsveig­ir, 20-60 sm langir, skjˇta rˇtum vi­ gunninn. St÷nglar me­ 4 rßkir efst e­a me­ 2 mjˇar rßkir til (stundum sÝvalir), st÷ku sinnum me­ litla svarta kirtla og strik, st÷ngulli­ir 20-80 mm, lengri en laufin.
     
Lřsing   Laufin legglaus, stundum greypfŠtt, 1,5-5,5 sm l÷ng, egglaga til bogadregin. Bla­kan (10-)15-55 x (8-)12-27 mm, egglaga e­a egglaga-afl÷ng e­a hßlfkringlˇtt, lÝti­ eitt ljˇsari ß ne­ra bor­i, fremur ■ykk- til ■unn- le­urkennd, oddur bogdreginn, bla­kan heilrend, fl÷t e­a sjaldan dßlÝti­ bylgju­, grunnur ■verstřf­ur til hjartalaga, 3 p÷r af a­alŠ­um kvÝslast frß ne­ri 2/5 af mi­tauginni, greinˇttar me­ ■Úttar hli­ar-netŠ­ar. Kirtlar ß laufbl÷­kunni ljˇsir og/e­a svartir, fremur fßir e­a oft ekki til sta­ar, ja­arkirtlar svartir, ˇreglulegir e­a strjßlir. Blˇmskipunin 4 til um 60 blˇma, frß 2-3 st÷ngulli­um, efstu st÷ngulli­irnir stuttir, ekki me­ blˇmagreinar ne­st, ÷ll blˇmskipunin ÷fugkeilulaga. Blˇmleggir 3-6 mm, ne­ri sto­bl÷­in Ý 2-li­a blˇmskipun, a­ ÷­ruleyti eru sto­bl÷­in lensulaga til bandlensulaga, randhŠr­ me­ svarta kirtla e­a mj÷g sjaldan me­ kirtillausar tennur. Blˇm 15-20 mm Ý ■vermßl, stj÷rnulaga, kn˙ppar sporvala, bogadregnir. Bikarbl÷­ 5, jafnstˇr, 5-6 Î 1,5-3 mm, mjˇ-lensulaga e­a mjˇ-oddbaugˇtt til mjˇ-afl÷ng, ydd, kirtiltennt til randhŠr­, sjaldan me­ kirtillausar tennur e­a heilrend, upprÚtt ■egar aldinin eru ■rosku­. Ă­ar eru 3(5), ˇgreindar e­a greinˇttir, sjaldan ßberandi, allir kirtlar ß bl÷­kunni svartir, (aflangir-)pikka­ir, ja­arkirtlar svartir, legglausir e­a oftast ß randhßrum e­a k÷gri. Krˇnubl÷­ 5, skŠrgul, ekki me­ rau­a slikju, 10-13 Î um 4 mm, um 2 x lengri en bikarbl÷­in, ÷fuglensulag, bogadregin, bl÷­kukirtlar svartir, doppulaga, ß vÝ­ og dreif, ja­arkirtla svartir, strjßlir ß randhßrum. FrŠflar 65-80, ■eir lengstu 7-10 mm, 0,7-0,8 Î krˇnubl÷­in. Eggleg 2,5-3 Î 2-2,5 mm, egglaga til egglaga-sÝv÷l, stÝlar 4,5-6 mm, 2-2,5 Î egglegi­. FrŠhř­i 6-10 Î 4-6 mm, egglaga til sÝvalt, lokar me­ ljˇsa kirtla, ßberandi, me­ bogadregna til aflangar-egglaga bl÷­rur, ■Útt innihald ■eirra sřnist oft svartleitt. FrŠ sinugul, 1 mm, frŠhř­i rifjˇtt-bˇlˇtt. FrŠhř­i me­ brandgula kirtla.
     
Heimkynni   Tyrkland & Kßkasus.
     
Jar­vegur   S˙r, rakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = http://encyclopaedia.alpinegardensociety.net/plants/Hypericum/bithynicum
     
Fj÷lgun   Sßning, skifting.
     
Notkun/nytjar   ═ kanta ß runnabe­um.
     
Reynsla   ŮrÝfst vel.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is