Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Rosa x damascena
ĂttkvÝsl   Rosa
     
Nafn   x damascena
     
H÷fundur   Mill.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Krossfararˇs
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   R. gallica x R. phoenicia, R. gallica x R. moschata, R. gallica v. damascena (Voss), R. belgica Mill., R. calendarum (Borkhausen), Rosa polyanthos Roessig.
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Bleikur til rau­ur.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-september.
     
HŠ­   - 200 sm
     
Vaxtarhra­i   Me­alvaxtarhra­i.
     
 
Vaxtarlag   Foreldrar: (Rosa gallica x Rosa moschata) x R. fedtschenkoana. Villirˇs. Einblˇmstrandi runni, allt a­ 200 sm hßr e­a hŠrri, greinar mj÷g ■yrnˇttar me­ marga bogna, ßlÝka grˇfa, ■yrna, 2,5 sm langa, flata vi­ grunninn. Smßlauf 5-7, egglaga ein-sagtennt, hßrlaus ofan og grßgrŠn, ne­an lÝtillega hŠr­.
     
Lřsing   Blˇmin oftast m÷rg saman, bleik til rau­, ÷­ru hverju hvÝt- og rau­rßkˇtt, ofkrřnd, ilma miki­. Blˇmleggir oft veikbygg­ir. Bikar mjˇkkar upp ß vi­, ekki hn÷ttˇttur (eins og ß R. gallica). Bikarbl÷­ a­lŠg a­ blˇmgun, ■ornhŠr­ ß bakhli­, detta af. Nřpur meira e­a minna bogaforma­ar, 2,5 sm langar, ■ornhŠr­ar, appelsÝnugular.
     
Heimkynni   Gar­auppruni.
     
Jar­vegur   Me­alrakur, me­alfrjˇr, sendinn, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z4
     
Heimildir   KrŘssmann, G. 1978: Handbuch der Laubgeholze. Band III Berlin - Hamburg, http://www.welt-der-rosen,de/duftrosen/_duftrosen.htm, en.wikipedia.org/wiki/rosa-x-damascena, www.learn2grow.com/plants/rosa-x-damascena/, www.plantsrescue.com/rosa-damascena/
     
Fj÷lgun   GrŠ­lingar af ßrsg÷mlum greinum, skifting ß g÷mlum pl÷ntum, hli­argreinar og rŠtur. FrŠ.
     
Notkun/nytjar   ═ limger­i, Ý bl÷ndu­ trjß- og runnabe­, Ý ker, ß grindur, til afskur­ar. Er rŠktu­ erlendis til a­ vinna rˇsaolÝu ˙r rˇsinni. Er ef til vill nefnd eftir borginni Damaskus.
     
Reynsla   Krossfararˇsin var keypt Ý Lysigar­inn 1993 og planta­ Ý be­ 1994, flutt Ý anna­ be­ 2001, stˇrvaxin, vex vel, engin blˇm.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is