Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Hylomecon vernalis
ĂttkvÝsl   Hylomecon
     
Nafn   vernalis
     
H÷fundur   Maxim.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Rjˇ­urvalm˙i*
     
Ătt   DraumsˇleyjarŠtt (Papaveraceae)
     
Samheiti   RÚttara: H. japonica (Thunb.) Prantl in Engler & Prantl.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Gulur.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   15-40 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Rjˇ­urvalm˙i*
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt, 15-40 sm hß me­ gulan mjˇlkursafa, lÝti­ eitt d˙nhŠr­, ver­ur hßrlaus me­ aldrinum. Jar­st÷nglar skßstŠ­ir, 2-5 sm, hvÝtir, appelsÝnugulir ■egar a­ aldin■roska kemur, kj÷tkenndir, me­ br˙nt himnukennt hreistur. hreistrin kringlˇtt, 4-8 mm Ý ■vermßl. St÷nglar upprÚttir, grŠnir e­a rau­purpura, ˇgreindir, jurtkenndir, rßkˇttir, hßrlausir. Grunnlauf fß me­ langan legg, bla­kan grŠnleit ß ne­ra bor­i, grŠn ß efra bor­i, 10-15(-20) sm, fja­urskipt, flipar Ý 2-3 p÷rum, brei­ lensulaga-tÝgullaga, ÷fugegglaga-tÝgullaga e­a nŠstum oddbaugˇtt, 3-7(-10) x 1-5 sm, hßrlaus bŠ­i ofan og ne­an, grunnur fleyglaga, ja­rar ˇreglulega bogtenntir e­a tvÝsagtenntir, stundum skift e­a skert e­a fja­urskipt og fliparnir ˇreglulega skertir aftur, langydd. St÷ngullauf oftast 2, sjaldan 3.
     
Lřsing   Blˇmskipunin endastŠ­, stundum Ý bla­÷xlunum, 1- e­a 2(e­a3)-blˇma. Blˇmleggir upprÚttir, grannir, 3,5-7 sm. Blˇmkn˙ppar egglaga, 8-10 mm, hßrlausir e­a lÝti­ eitt hŠr­ir. Bikarbl÷­ egglaga, 1-1,5 sm, me­ ullhßr ß vÝ­ og dreif e­a hßrlaus ß ne­ra bor­i, sk÷ru­ Ý kn˙ppnum. Krˇnubl÷­ ÷fugegglaga e­a nŠstum kringlˇtt, 1,5-2 sm, sk÷ru­ Ý kn˙ppnum, sn÷gglega ˙tfl÷tt vi­ blˇmgun, me­ stutta n÷gl ne­st. FrŠflar gulir, um 6 mm, frjˇhnappar kringlˇttir e­a aflangir. Eggleg um 7 mm, stÝlar mj÷g stuttir, frŠni me­ 2 flipa. FrŠhř­i 5-8 sm x um 3 mm, hßrlaus, tvÝhˇlfa, me­ langŠjan stÝl allt a­ 1 sm langan. FrŠ eru egglaga, um 1,5 mm.
     
Heimkynni   KÝna, Japan, Kˇrea, R˙ssland (A SÝberÝa).
     
Jar­vegur   LÝfefnarÝkur, me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   7
     
Heimildir   1, www.efloras.org/florataxon.aspx?flora-id=2&taxon-id=200009159
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning. Au­velt a­ skipta.
     
Notkun/nytjar   Sem undirgrˇ­ur undir trÚ og runna.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta frß 1983, sem hefur lifa­ lengi ß sama sta­ og ■rifist vel.
     
Yrki og undirteg.   var. japonica: Flipar grunnlaufa eru ˇreglulega bogtennt e­a tvÝsagtennt.------ var. subincisa Fedde : Ne­stu hlutar grunnlaufa eru skiptir, skertir e­a fja­urskiptir. Ne­sti laufhlutinn er einhli­a e­a tvÝhli­a skiptur e­a skertur. -------------- var. dissecta (Franchet & Savatier) Fedde: Ne­stu hlutar grunnlaufa eru skiptir, skertir e­a fja­urskiptir. Lauf eru fja­urskipt, flipar ˇreglulega skertir aftur.
     
┌tbrei­sla  
     
Rjˇ­urvalm˙i*
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is