Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Antennaria carpatica
Ćttkvísl   Antennaria
     
Nafn   carpatica
     
Höfundur   (Wahlenb.) Bluff & Fingerh.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Giljalójurt
     
Ćtt   Körfublómaćtt (Asteraceae).
     
Samheiti   Gnaphalium carpaticum Wahlenb.
     
Lífsform   Fjölćr jurt.
     
Kjörlendi   Sól.
     
Blómlitur   Rjómalitur.
     
Blómgunartími   Júní-júlí.
     
Hćđ   - 15 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Giljalójurt
Vaxtarlag   Upprétt, stundum ţýfđ jurt, allt ađ 15 sm há.
     
Lýsing   Sérbýli (dioecious). Uppréttur fjölćringur (8–)30–65 sm hár (stöngulsproti greinóttur eđa jarđstöngull kröftug). Engar ofanjarđarrenglur. Grunnlauf 3-5-tauga, spađalaga til öfuglensulaga eđa lensulaga, 50–200 × 4–25 mm, hvassydd, broddydd, grálóhćrđ eđa silfur-silkihćrđ bćđi ofan og neđan. Stöngullauf bandlaga, Allt ađ 11 stöngullauf á hverjum stöngli. 8–140 mm, rófuydd eđa ekki. Körfur uppréttar eđa drúpandi, 3–30 í sveiplíkri eđa skúflíkri blómskipun. Reifablöđ karlblóma 5–8 mm, reifablöđ kvenblóla 7–12 mm. Stođblöđ svört, dökkbrún, ljósbrún, kasraníubrún eđa ólífugrćn efst. Króna karlblóma 3–5 mm; króna kvenblóma 3–6 mm. Smáhnotir 1–1.5 mm, hárlausar. Svifhárakransar karlblóma 4–6 mm, svifhárakransar kvenblóma (5–)8–10 mm.
     
Heimkynni   Fjöll í Evrópu (Pyreneafjöll, Alpafjöll, Carpatafjöll), N-Heimskautiđ.
     
Jarđvegur   Rakur, kalkríku,grýttur leirjarđvegur međ lífrćnum efnum.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   2
     
Heimildir   1, http://botany.cz
     
Fjölgun   Skipting, sáning.
     
Notkun/nytjar   í steinhćđir, beđkanta, skrautblómabeđ.
     
Reynsla   Í Lystigarđinum er ein planta sem sáđ var til 2010, í uppeldisreit..
     
Yrki og undirteg.   ssp. carpatica er álitin einlend (endemísk).
     
Útbreiđsla  
     
Giljalójurt
Giljalójurt
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is