Úr ljóđinu Barmahlíđ eftir Jón Thoroddsen
Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!
Rosa 'Örträsk'
Ćttkvísl   Rosa
     
Nafn  
     
Höfundur  
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form   'Örträsk'
     
Höf.   (Arboretum Norr 1999) Svíţjóđ.
     
Íslenskt nafn   Ígulrós, garđarós
     
Ćtt   Rósaćtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Rosa 'Örtelius'.
     
Lífsform   Lauffellandi runni.
     
Kjörlendi   Sól - léttur hálfskuggi.
     
Blómlitur   Bleikur.
     
Blómgunartími   Júlí og fram á haust.
     
Hćđ   Allt ađ 250 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Ígulrós, garđarós
Vaxtarlag   Foreldrar: Líklega einhver ofkrýnd ígulrós og Rosa majalis. Ţetta er ígulrósarblendingur. Runninn er kröftugur, verđur 250 m hár og álíka breiđur, blómviljugur, lotublómstrandi og blómstrar frá júlíbyrjun og fram í frost.
     
Lýsing   Myndar mikiđ af rótarskotum. Blómin eru bleik, hálffyllt-fyllt, 7-8 sm í ţvermál, ilmar, ilmur góđur og miđlungi sterkur. Stöku krónublađ fćr ljósa rönd. Stilkar mjög ţyrnóttir, ţyrnar mislangir. Laufin hrukkótt. Nýpur hnöttóttar og kröftugar, appelsínurauđar, axlablöđin verđa rauđ.
     
Heimkynni   Yrki.
     
Jarđvegur   Frjór, vel framrćstur, međalvökvun.
     
Sjúkdómar  
     
Harka  
     
Heimildir   Lars Ĺke Gustavsson bls. 344, http://www.altomtradgarden.se, http://www.garđurinn.is, http://www.ortrask.se, http://www.pom.info
     
Fjölgun   Grćđlingar, stinga upp rótarskot.
     
Notkun/nytjar   Rósin er ţekkt frá ţorpinu Örträsk i Lappland síđan fyrir aldamótin 1900. Rósin er venjulega nefnd "Örträskrósin" og stundum líka undir nafninu 'Örtelius' sem minnir á bréfberann Viktor Örtelius, sem líklega var fyrstur manna til ađ rćkta rósina. Fólk frá Arboretum Norr tók eftir henni eftir 1990 og létu skrá hana sem yrki og síđan er hún til í verslun í nokkru mćli. ε
     
Reynsla   Reynd hérlendis. Harđgerđ.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla   AĐRAR UPPLÝSINGAR: Rósasérfrćđingurinn Lars-Ĺke Gustavsson hefur endurunniđ sitt stóra rit: “Rosor för nordiska trädgĺrdar" (Natur&Kultur) og eftir DNA rannsóknir á róshlutum af Örträsk-rósinni sem hann tók međ sér frá Örträsk ţegar hann var ţar sumariđ 2006 hefur hann nú rósina međ ţi ţeim hluta sem fjallar um runnarósir. Ţađ er sönnun ţess ađ rósin er sérstök. Lars-Ĺke Gustavsson hefur tengsl viđ Alnarp á Skáni og er sérstaklega áhugasamur um gömul rósayrki. Rósinni er lýst í fyrsta hluta bókar hans og ţar er líka kafli sem fjallar um umhirđu og notkun.
     
Ígulrós, garđarós
Ígulrós, garđarós
Ígulrós, garđarós
Ígulrós, garđarós
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is