Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Gentiana macrophylla
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   macrophylla
     
H÷fundur   Pallas
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Bla­v÷ndur
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Blßr e­a blßpurpura, gulleit ne­st.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-oktˇber.
     
HŠ­   Allt a­ 60 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Bla­v÷ndur
Vaxtarlag   Fj÷lŠringur 30-60 sm hßr. RŠtur allt a­ 30 x 2 sm. St÷nglar uppsveig­ir e­a upprÚttir, stinnir, ˇgreindir, hßrlausir. Leggur grunnlaufa 3-5 sm, himnukenndur, laufbla­kan oddbaugˇtt-lensulaga til oddbaugˇtt-egglaga, 6-28 x 2,5-6 sm, grunnur mjˇkkar, ja­ar snarpur, bla­kan langydd, 5-7 tauga. St÷ngullauf Ý 3-5 p÷rum, leggur ■eirra allt a­ 4 sm, himnukenndur, laufbla­ka oddbaugˇtt-lensulaga til mjˇ-oddbaugˇtt, 4,5-15 x 1,2-3,5 sm, grunnur snubbˇttur, ja­ar snarpur, bla­kan langydd, 3-5 tauga.
     
Lřsing   Blˇmskipanirnar Ý ■yrpingum Ý endastŠ­um kollum, margblˇma, stundum lÝka Ý fßblˇma axlastŠ­um kr÷nsum, axlastŠ­u kransarnir eru legglausir, sjaldan ß grein sem minnir ß blˇmskipunarlegg. Blˇmin legglaus. BikarpÝpa minnir ß hulsturbla­, himnukennd, klofin ß einni hli­, flipar 4 e­a 5, lÝkir t÷nnum, 0,5-1 mm. Krˇnan blßpurpura me­ f÷lgulan grunn, pÝpulaga e­a krukkulaga, flipar egglaga, 3-4,5 mm, heilrend, snubbˇtt Ý oddinn til nŠstum bogadregin. Ginleppar ■rÝhyrndir, 1-1,5 mm, ja­ar heilrendir, hvassyddir. FrŠflar festir rÚtt ne­an vi­ mi­ju krˇnupÝpunnar a­ innanver­i, frjˇ■rŠ­ir 5-7 mm, frjˇhnappar mjˇ eggvala, 2-2,5 mm. StÝll 1,5-2 mm, frŠnisflipar aflangir. Aldinhř­i egglaga-oddvala, 1,5-1,7 sm, eggb˙sberi stuttur. FrŠin ljˇsbr˙n, oddvala, 1,2-1,5 mm.
     
Heimkynni   N KÝna, Kazakhstan, N MongˇlÝa og R˙ssland (SÝberÝa)
     
Jar­vegur   FramrŠstur, frjˇr, rakaheldinn
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = 2, Flora of China http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200018006
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Stutt, Ý E4 frß 2000
     
Yrki og undirteg.   var. macrophylla: Bikar um 1/3 af lengd krˇnu. Krˇna krukkulaga, 1,8-2 sm, flipar 3-4 mm. Heimkynni: N KÝna Ý 400-2400 m. (Hebei, Nei Mongol, Ningxia, Shaanxi, Shandong, Shanxi) + N Mongolia og R˙ssland (SiberÝa). var. fetissowii (Regel & Winkler) Ma & K.C. Hsia (Syn.: Gentiana wutaiensis Marquand). Bikar um Ż af lengd krˇnu. Krˇna pÝpulaga 2-2,5 (-2,8) sm, flipar 3,5-4,5 mm. Heimk.: N KÝna Ý 600-3700 m.
     
┌tbrei­sla  
     
Bla­v÷ndur
Bla­v÷ndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is