Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Saxifraga nathorstii
ĂttkvÝsl   Saxifraga
     
Nafn   nathorstii
     
H÷fundur   (Dusen) Hayek
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   GrŠnlandssteinbrjˇtur
     
Ătt   SteinbrjˇtsŠtt (Saxifragaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr, sÝgrŠn jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Bleikur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ.
     
HŠ­   5-10 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Gisun brei­umyndandi planta, ekki me­ renglur en me­ st÷ngulsprotum frß st÷ngulstofni. S. nathorstii vex a­eins ß NA GrŠnlandi. LÝklega blendingur milli vetrarblˇms (S. oppositifolia) og gullsteinbrjˇts (S. aizoides), sem er millistig milli ■essara tegunda hva­ ˙tlit snertir, hvenŠr hann blˇmstrar og me­ tilliti til umhverfis■ßtta.
     
Lřsing   Laufin (eru ekki sk÷ru­) gagnstŠ­, ■au efstu stakstŠ­, laufleggur er enginn, laufbla­kan ÷fuglensulaga til oddbaugˇtt, ekki me­ flipa, 5-9 mm, kj÷tkennd, ja­rar heilrendir, k÷ga­ir me­ 1(-3) kalkkirtla, snubbˇtt Ý oddinn, hßrlaus ß efra bor­i. Blˇmin stakstŠ­, stundum Ý 2-blˇma sk˙f, ekki me­ sto­bl÷­, 3-4 sm, hßrlaus. Bikarbl÷­ upprÚtt, egglaga, randhŠr­, hßrlaus ß efra bor­i. Krˇnubl÷­ laxbleik e­a lifrau­, stundum rau­ e­a appelsÝnugul, sjaldan gul, stundum me­ fjˇlublßa slikju, ekki doppˇtt, ÷fugegglaga til ÷fuglensulaga, 12-15 mm, lengri en bikarbl÷­in, eggleg a­ 1/4 yfirsŠtin.
     
Heimkynni   NA GrŠnland.
     
Jar­vegur   LÝfrŠnn, rakaheldinn, ■urrara a­ vetri.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   6, www.efloras.org/florataxon.aspx?flora-id=1&taxon-id=250092005
     
Fj÷lgun   Skipting eftir blˇmgun, sßning.
     
Notkun/nytjar   Vex Ý mřrum ß heimskautasvŠ­um, rakri t˙ndru, me­fram ßm, vi­ upp■orna­ar tjarnir.
     
Reynsla   Har­ger­ planta, hefur oftast reynst vel hÚrlendis.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is