Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Sambucus canadensis
ĂttkvÝsl   Sambucus
     
Nafn   canadensis
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Kanadayllir
     
Ătt   Geitbla­sŠtt (Caprifoliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl e­a hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   BeinhvÝtur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ.
     
HŠ­   2,5-3,5 m
     
Vaxtarhra­i   Vex hratt.
     
 
Kanadayllir
Vaxtarlag   UpprÚttar, ˙tsveig­ar og ni­ursveig­ar greinar. Greinar lÝtillega bl÷­rˇttar, ungar greinar hßrlausar.
     
Lřsing   Lauf stakfj÷­ru­ me­ 5-11 smßbl÷­um, yfirleitt 7, smßbl÷­in a­ 14 x 6 sm, nŠstum legglaus, afl÷ng-egglaga, ydd, skarpsagtennt, ne­sta pari­ me­ 2-3 sepum, hßrlaus e­a a­eins ullhŠr­ ß ne­ra bor­i. Blˇmin beinhvÝt Ý ˙tbreiddri, sveiplaga blˇmskipan sem ver­ur allt a­ 20 sm Ý ■vermßl. Aldin ber, allt a­ 5mm Ý ■vermßl, purpurasv÷rt.
     
Heimkynni   A N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, frjˇr, rakur-me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   3
     
Heimildir   = 1
     
Fj÷lgun   Sumar og vetrargrŠ­lingar, sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, sem stakstŠ­ur runni, Ý be­, undirgrˇ­ur undir stŠrri trÚ.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur, ÷nnur sem sß­ var til 1986 og grˇ­ursett Ý be­ 1990, kˇl talsvert framan af, en til hinnar var sß­ 1989 og h˙n grˇ­ursett Ý be­ 1990, kelur oftast miki­. Hefur reynst vel og blˇmgast ßrlega Ý seinni tÝ­.
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki Ý rŠktun erlendis. T.d. 'Acutiloba' me­ fÝnskipt fagurgrŠnt lauf, 'Aurea' me­ f÷lgrŠnt lauf, 'Argenteo Marginata' bl÷­ me­ silfru­um bla­j÷­rum, 'Chlorocarpa' me­ f÷l gulgrŠnu laufi, 'Maxima' kraftmikil, hßvaxin, blˇmskipun allt a­ 40 sm Ý ■vermßl, 'Rubra' me­ f÷lrau­ aldin. Af ■essum yrkjum er einungis 'Aurea' Ý rŠktun Ý lystiga­inum enn sem komi­ er. Einnig mß telja til S. canadensis v. submollis Rehd. er me­ lauf sem er mj˙kgrßd˙nhŠr­ ß ne­ra bor­i.
     
┌tbrei­sla  
     
Kanadayllir
Kanadayllir
Kanadayllir
Kanadayllir
Kanadayllir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is