Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Picea rubens
ĂttkvÝsl   Picea
     
Nafn   rubens
     
H÷fundur   Sarg.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Br˙ngreni
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae).
     
Samheiti   P. rubra (Du Roi) Link non (I.C.Rich.) A.Dietr., P. australis Small.
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl (hßlfskuggi).
     
Blˇmlitur   Kk reklar gulir, kvk reklar rau­ir.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ.
     
HŠ­   10-15 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   TrÚ­ getur or­i­ allt a­ 30 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum. Krˇna mjˇ-keilulaga. B÷rkur rau­br˙nn, rßkˇttur. Greinar stuttar, grannar. LÝk svartgreni (P. mariana) en nßlar mjˇrri, hvassyddari, grasgrŠnni og bogna inn a­ greininni og k÷nglar eru skammŠrri.
     
Lřsing   Brum egglaga, allt a­ 5 mm l÷ng, ydd. Endabrum me­ sřllaga, hŠr­a grunnbrumhlÝfar, sem brumin skaga fram ˙r. ┴rsprotar br˙nir me­ ■Útta, stutta burstahŠringu. Barrnßlar 10-15 mm langar, yddar, me­ brjˇskkennda odda, ▒ sig­laga, gulgrŠnar, glansa miki­, ferkanta­ar og me­ 3-5 loftaugarendur ß ÷llum hli­um. K÷nglar eru aflangir, 3-4 sm langir, 1,5-2 sm brei­ir. Ungir k÷nglar eru grŠnir e­a purpuralitir, full■roska eru ■eir glansandi og rau­br˙nir, nokku­ kvo­ugir. K÷ngulhreistur ÷fugegglaga, stinn, bogadregin, heilrend e­a lÝtillega og ˇreglulega tennt.
     
Heimkynni   N AmerÝka.
     
Jar­vegur   Rakur, dj˙pur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   3
     
Heimildir   1,2,7,9, Roloff/Bńrtels 1996: Geh÷lze
     
Fj÷lgun   Sßning, sumar- og vetrargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ skjˇlbelti, Ý limger­i, Ý ■yrpingar, Ý skˇgrŠkt e­a sem stakstŠtt trÚ.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til eitt trÚ sem sß­ var til 1999, grˇ­ursett Ý be­ 2001, er fallegt, ■rÝfst vel, toppkal 2006, annars ekkert kal.
     
Yrki og undirteg.   Írfß yrki Ý rŠktun erlendis sem vert vŠri a­ prˇfa betur. T.d. 'Nana' brei­keilulaga, lßgvaxi­, ungar greinar ˙tbreiddar, mj÷g stuttar og rau­menga­ar; 'Virgata' grannvaxi­ og fÝngert yrki.
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is