Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Pinus sylvestris
ĂttkvÝsl   Pinus
     
Nafn   sylvestris
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Skˇgarfura
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Kk rau­, kvk fjˇlublß.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   5-14 m
     
Vaxtarhra­i   Fremur hŠgvaxta.
     
 
Skˇgarfura
Vaxtarlag   TrÚ 10-30(-40) m hßtt, en ■a­ fer eftir ■vÝ hvar trÚ­ vex, loftslagi og jar­vegi er řmist beint og grannt me­ greinalausum bol e­a miklu lengri me­ hnřtta, stutta og sn˙na boli og brei­a skermlaga krˇnu. Ungar greinar me­ gulleitum til rau­leitum berki, b÷rkur refrau­ur ß ungum, trjßm, flagnar Ý ■unnar fl÷gur. B÷rkur ß g÷mlum stofnum grßbr˙nn, a­ innan r˙strau­ar, rßkˇttur, dettur af Ý flygsum, rßkˇttur, ■ykkur og sprunginn ne­an til en uppi Ý krˇnunni er b÷rkurinn rau­leitur, ■unnur og flagnar. ┴rssprotar hßrlausir me­ grŠnleitum berki, grßbr˙nir ß 2. ßri.
     
Lřsing   Brum lang-egglaga, 6-12 mm l÷ng, rau­br˙n, venjulega kvo­ulaus e­a stundum kvo­ug. Barrnßlar 2 saman, lifa 2-4 ßr, stinnar, venjulega dßlÝti­ sn˙nar, 4-7 sm langar, allt a­ 2 mm yddar, blß- e­a grßgrŠnar, sagtenntar ß j÷­runum og me­ greinilegar loftaugarßkir ß efra bor­i. Kvo­ugangar undir yfirh˙­inni. NßlaslÝ­ur er um 8 mm a­ lengd, en seinna styttra og varanlegt. K÷nglar oftast stakir e­a 2-3 saman ß stuttum e­a l÷ngum stilk, hangandi, egg-keilulaga, 2,5-7 sm langir, 2-3.5 sm brei­ir, grßbr˙nir, mattir. Hreisturskildir ß ytri k÷ngulhli­ betur ■roska­ir en ß skuggahli­inni, nŠstum tÝgullaga, allt a­ 8 mm brei­ir, flatir e­a me­ přramÝda upphŠkkun, lÝtt ßberandi, ■verstřf­ir. Ůrymill smßr, slÚttur, glansandi, ljˇsbr˙nn (ekki me­ svart Ý kring!), yfirleitt ekki me­ ■yrna/■orn. FrŠ 3-4 mm l÷ng, egglaga, vŠngir 3 Î lengri, losna ˙r k÷nglinum a­ vori ■ri­ja ßrs frß blˇmgun tali­.
     
Heimkynni   Evrˇpa austur Ý SÝberÝu.
     
Jar­vegur   Dj˙pur, lÚttur, me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar   vi­kvŠm fyrir furul˙s (Pineus pini)
     
Harka   2
     
Heimildir   1,7,9
     
Fj÷lgun   Sßning, yrkjum er fj÷lga­ me­ ßgrŠ­slu.
     
Notkun/nytjar   ═ skˇgrŠkt, sem stakstŠ­ trÚ, Ý ■yrpingar, Ý brekkur.
     
Reynsla   Fßeinar misgamlar pl÷ntur til Ý Lystigar­inum, ■rÝfast yfirleitt vel e­a sŠmilega, ekkert kal. Hefur reynst har­ger­ hÚrlendis og var t÷luvert miki­ notu­ Ý skˇgrŠkt ß sÝ­ustu ÷ld en dˇ ˙t vÝ­a um land af v÷ldum furul˙safaraldurs (1950-60). Ůau trÚ sem lif­u af hafa ■ˇ dafna­ ßgŠtlega sÝ­an.
     
Yrki og undirteg.   Fj÷lm÷rg yrki Ý rŠktun erlendis sem vert vŠri a­ prˇfa hÚrlendis svo sem 'Glauca Nana', 'Compressa', 'Doone Valley', 'Globosa Viridis', 'Repens', 'Saxatilis', 'Fastigiata', 'Gold Medal' , 'Aurea', 'Nivea', 'Pendula' og m÷rg fleiri. Sama mß segja um eftirfarandi afbri­i af a­altegundinni. Pinus sylvestris var. lapponica Fries ex Hartmann. me­ styttri nßlar 2,5-4,5 sm, d÷kkgrŠnar og k÷nglar eru einnig minni. (Heimk.: N SkandnavÝa, N SÝberÝa) z1 =1 Pinus sylvestris var. mongolica Litvi. Mj˙kir grßgrŠnir ßrssprotar, nßlar a­ 9 sm. (Heimk.: NA MongˇlÝa, NA KÝna SM SÝberÝa) z2 =1
     
┌tbrei­sla  
     
Skˇgarfura
Skˇgarfura
Skˇgarfura
Skˇgarfura
Skˇgarfura
Skˇgarfura
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is