Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Primula villosa
ĂttkvÝsl   Primula
     
Nafn   villosa
     
H÷fundur   Wulf.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   D˙nlykill
     
Ătt   MarÝulykilsŠtt (Primulaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Bleikleit me­ blßleitum blŠ.
     
BlˇmgunartÝmi   Snemmsumars.
     
HŠ­   10-15 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
D˙nlykill
Vaxtarlag   LÝk ro­alykli (P. hirsuta), dalalykli (P. daoensis) og hlÝ­alykli (P. pedemontana) en ÷ll plantan er ■akin d÷kkum, rau­leitum kirtlum, 0,1 mm. Laufin eru stŠrri og aflengri og bla­hvirfingar opnar.
     
Lřsing   Bla­hvirfingin er ˙tbreidd me­ brei­-mjˇ-÷fugegglaga e­a spa­alaga, laufbl÷­. Lauf a­ 15 x 4 sm tennt til enda (stundum heilrend), kj÷tkennd. BŠ­i bl÷­ og st÷nglar ■akin fÝnger­u rau­leitum kirtlum (kiritlhŠr­), stundum svo a­ plantan vir­ist rau­leit, endar hßra br˙nleitir e­a svartir. Blˇmstilkar allt a­ 15 sm, fremur sterklegur, venjulega lengri en laufin. Krˇnan bleikleit me­ blßleitum blŠ. Blˇm eru 4-12 e­a fleiri saman Ý sveip ß 3-15 sm hßum, stinnum blˇmskipunarlegg, um 2,5 sm Ý ■vermßl. FrŠhř­i lengri en bikarinn.
     
Heimkynni   S AusturrÝki, SA Frakkland, N ═talÝa, Balkanskagi.
     
Jar­vegur   LÚttur, framrŠstur, me­alrakur.
     
Sj˙kdˇmar   Engir.
     
Harka   5
     
Heimildir   1,2
     
Fj÷lgun   Skipting a­ vori e­a hausti, skipta ■arf oft, sßning a­ hausti.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, Ý kanta, sem undirgrˇ­ur.
     
Reynsla   Er Ý uppeldi af og til og var til hÚr ß­ur og fyrr. Tegundin er me­ ■eim fallegri Ý auricula-deildinni.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
D˙nlykill
D˙nlykill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is