Halldˇr Kiljan Laxness - Heimsljˇs

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Euphrasia calida
ĂttkvÝsl   Euphrasia
     
Nafn   calida
     
H÷fundur   Yeo, Bot. Jour. Linn. Soc. 64: 359 (1971)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Hveraaugnfrˇ
     
Ătt   Scrophulariaceae (GrÝmublˇmaŠtt)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   EinŠr jurt, hßlfsnÝkill
     
Kj÷rlendi   Vi­ volgrur og jar­hita og hveri.
     
Blˇmlitur   HvÝtur-fjˇlublßr
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st
     
HŠ­   0.05-0.20 m
     
 
Vaxtarlag   Mj÷g sjaldgŠf fri­lřst planta bŠ­i skv. Ýslenskum. l÷gum og einnig skv. Bernarsamningnum. EinŠr jurt, sem er hßlfsnÝkill. St÷ngull upprÚttur, allt a­ 20 cm hßr. Greinar bogsveig­ar-upprÚttar e­a uppsveig­ar bera (=0) 1-5 p÷r, grein st÷ku sinnum aftur me­ greinar. St÷ngullauf um 1-3-fleiri, st÷ngulli­ir ne­an vi­ blˇmin um 1-2 5-fleiri, lengd sto­bla­a breytileg. LÝk E. micrantha & E. scottica Ý ˙tliti, en laufin eru minni og brei­ari, bikar himnukenndur, og hř­i oftast frßbrug­i­ ß ■ann hßtt a­ vera styttra og bogadregnara, kringluleitara.
     
Lřsing   Lauf smß, f÷lgrŠn, st÷ku sinnum br˙n- e­a purpuralit, dßlÝti­ sn÷rp e­a gis-stinnhŠr­ sjaldan kirtilhŠr­, blˇmleggir tv÷falt lengri. Stilklauf um 3-10 mm l÷ng, afl÷ng e­a egglaga-afl÷ng, grunnur bogadreginn e­a fleyglaga, tennur grunnar, snubbˇtar e­a yddar, 1-5 hvoru megin, eru me­ snubbˇtta e­a sljˇydda endat÷nn. Efri sto­bl÷­ um 5-9 mm l÷ng, brei­egglaga e­a brei­ tÝgullaga, eru me­ bogadreginn e­a brei­fleyglaga grunn, tennur laufa jafn langar og brei­ar e­a lÝti­ eitt lengri, sjaldan miklu lengri, grunnlauf stundum skßstŠ­. Blˇm mynda (3░-) 4░-9░horn vi­ pl÷ntuna/stilkinn. BikarpÝpa hvÝt himnukennd, Š­ar d÷kkna stundum, tennur skakktÝgullaga. Krˇna (4,5-) 5-6,5 mm l÷ng, ne­ri v÷r hvÝt, efri stundum lillalit. Hř­i 3,5-5(-6) mm l÷ng. stundum er bikarinn miklu styttri, lengdin j÷fn tv÷faldri breiddinni e­a styttri, brei­÷fugegglaga e­a st÷ku sinnum afl÷ng, bogadregin e­a bugskert Ý oddinn, randhŠr­. Lauf ekki purpurlit ß ne­ra bor­i. Bikar hvÝtleitur og himnukenndur nema tennurnar. Blˇmin oftast hvÝt. Hř­i oftast miklu styttri en bikarinn. Talin Ý ˙trřmingarhŠttu. L═K/L═KAR: Hveraaugnfrˇin er frßbrug­in hinum Ýslensku augnfrˇnum a­ ■vÝ leyti a­ h˙n er hßvaxin og greinˇttari, laufin eru minni og brei­ari, bikar himnukenndur,hř­i oftast styttra og bogadregnara, lauf minna hŠr­ og krˇnan er mun stŠrri en hjß ÷­rum augnfrˇa-tegundum nema E. arctica ssp. tenuis.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   9, HKr, FlNoEv ? V.H. Heywood: Flora Europaea. Notulae Systematicae No. 11 - pp. 359-361
     
Reynsla  
     
     
┌tbrei­sla   ┴ ÷rfßum st÷­um su­vestanlands, eing÷ngu vi­ jar­hita. Talin vera einlend ß ═slandi. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Hvergi
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is