Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Taraxacum officinale
ĂttkvÝsl   Taraxacum
     
Nafn   officinale
     
H÷fundur   Weber, Prim. Fl. Holsat. : 56 (1780)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   T˙nfÝfill
     
Ătt   Asteraceae (K÷rfublˇmaŠtt)
     
Samheiti   Taraxacum laeticolor Dahlst.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex mj÷g vÝ­a, t.d. Ý t˙num og ÷­ru graslendi, Ý r÷sku­u landi vi­ h˙s og bŠi, Ý vegk÷ntum og Ý bollum og dŠldum til fjalla.
     
Blˇmlitur   Gulur
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-ßg˙st
     
HŠ­   0.10-0.40 m
     
 
T˙nfÝfill
Vaxtarlag   St÷nglar ˇgreindir, oft sveig­ir, řmist ofurlÝti­ lˇhŠr­ir e­a hßrlausir, me­ vÝ­u mi­holi, 3-6 mm Ý ■vermßl og 10-40 sm ß hŠ­. BŠ­i st÷nglar og bl÷­ me­ hvÝtum mjˇlkursafa.
     
Lřsing   Bl÷­in d÷kkgrŠn, ÷ll stofnstŠ­, 15-30 sm l÷ng, afar breytileg a­ ger­, oftast fja­urflipˇtt me­ ˇreglulega grˇftennta bla­hluta, endaflipinn spjˇtlaga, odddreginn. Ein ljˇsgul, stakstŠ­, me­alstˇr, ■Útt karfa ß hverjum st÷ngulenda, 3-5 sm Ý ■vermßl. Reifabl÷­in undir k÷rfunni lensulaga, d÷kkgrŠn, hßrlaus, oft me­ ljˇsum e­a glŠrum himnufaldi, ■au efstu sveig­ a­ k÷rfunni, en ■au ne­ri ni­ursveig­. Blˇmin ÷ll geislablˇm (tungukrřnd), geislinn (tungan) 2-3 mm ß breidd, fagurgulur me­ fimm ÷rt÷nnum Ý oddinn. FrŠflar 5 Ý hverju blˇmi, samvaxnir Ý r÷r utan um stÝlinn sem hefur klofi­ frŠni. Utanreifar mjˇlensulaga, meir en ■refalt lengri en brei­ar. Karfan lokast eftir blˇmgun ß me­an frŠin eru a­ ■roskast, ■egar h˙n opnast aftur ver­ur h˙n a­ bi­ukollu. Aldinin (frŠin) ß stilk sem er tv÷falt til ■refalt lengri en frŠi­, broddˇtt ofan til, me­ hvÝtan svifkrans. Eiginlegt frŠ um 2,5 mm ß lengd full■roska­. Blˇmgast Ý maÝ-ßg˙st. 2n=24. L═K/L═KAR: Au­■ekktur frß ÷­rum fÝflum ß ˇgreindum, bla­lausum st÷ngli, me­ vÝ­u mi­holi. Mj÷g breytileg tegund sem oft er skipt upp Ý margar mismunandi tegundir og/e­a deilitegundir.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   2,3,9, HKr
     
Reynsla  
     
     
┌tbrei­sla   Mj÷g algeng ß lßglendi um land allt. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: N & S AmerÝka, Evrˇpa, AsÝa ov.
     
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
T˙nfÝfill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is