Jˇnas HallgrÝmsson - ┌r ljˇ­inu DalvÝsa
Fífilbrekka! gróin grund!
grösug hlíð með berjalautum!
flóatetur! fífusund!
fífilbrekka! smáragrund!
yður hjá ég alla stund
uni best í sæld og þrautum;
fífilbrekka! gróin grund!
grösug hlíð með berjalautum!
Carum carvi
ĂttkvÝsl   Carum
     
Nafn   carvi
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 263 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   K˙men
     
Ătt   Apiaceae (SveipjurtaŠtt)
     
Samheiti   Apium carvi (L.) Crantz, Bunium carum M. Bieb. , Bunium carvi (L.) M. Bieb., Carum officinale S.F. Gray, Carum velenovskyi Rohlena, Foeniculum carvi (L.) Link, Ligusticum carvi (L.) Roth, Sium carvi (L.) Bernh.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex vi­ bŠi og Ý ˙th÷gum, Ý graslendi og Ý t˙num. VÝ­a ß sunnanver­u landinu og nokku­ vÝ­a annars sta­ar ß landinu og ■ß helst vi­ bŠi.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi  
     
HŠ­   0.20-0.60 m
     
 
K˙men
Vaxtarlag   TvÝŠr-skammŠr jurt, 20-60 sm ß hŠ­. St÷nglar sÝvalir, fÝnrßkˇttir og greindir ofan til.
     
Lřsing   Bl÷­in flest stofnstŠ­, ljˇsgrŠn og tvÝ-, til ■rÝfj÷­ru­. Smßbl÷­in mjˇlensulaga e­a striklaga, oddmjˇ. Tv÷ flipˇtt smßbl÷­ vi­ hvert st÷ngulli­amˇt. Blˇmin hvÝt e­a ofurlÝti­ bleikmˇleit, fimmdeild, m÷rg saman Ý samsettum sveipum sem eru 3-5 sm Ý ■vermßl. Hvert blˇm 2-3 mm Ý ■vermßl. Krˇnubl÷­in me­ rifi eftir mi­ju efra bor­i og innbeyg­ri totu Ý endann, j÷fn a­ stŠr­. FrŠflar fimm og frŠvan tvÝskipt me­ tveimur stÝlum. Aldini­ klofnar Ý tv÷ Ýbj˙g, rifju­, mˇbr˙n deilialdin sem eru 3-4 mm ß lengd. Deilialdin k˙mens eru brag­sterk og oft notu­ sem krydd Ý brau­ og osta. Blˇmgast Ý maÝ-j˙nÝ. L═K/L═KAR: Engar.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3, HKr, 9
     
Reynsla   "Aldini­, sem oft er ranglega nefnt frŠ, er tali­ vindey­andi, ■vagaukandi, auka mjˇlk Ý brjˇstum, styrkja magann og ey­a lifrarbˇlgu og gulu. K˙men er rŠkta­ vÝ­a um heim, einkum vegna olÝunnar Ý frŠjunum, sem er notu­ vi­ ilmvatnsger­ og vÝnframlei­slu. Ůa­ er einnig haft Ý osta og brau­. GÝsli Magn˙sson (VÝsi-GÝsli) flutti pl÷ntuna til landsins um 1660 ■egar hann bjˇ ß HlÝ­arenda Ý FljˇtshlÝ­." (┴g. H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algengt ß Su­ur og Su­vesturlandi, annars allvÝ­a Ý bygg­um landsins. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: N AmerÝka, Evrˇpa og ß st÷ku sta­ Ý AsÝu.
     
K˙men
K˙men
K˙men
K˙men
K˙men
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is