┌r ljˇ­inu BarmahlÝ­ eftir Jˇn Thoroddsen
Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!
Frˇ­leikur
Í greinasafni er að finna margvíslegan fróðleik um ýmislegt sem lýtur að garðyrkju. Greinaflokkar eru valdir hér að neðan. Undir hverjum flokki eru síðan fjölmargar greinar eftir ýmsa höfunda.

Góða skemmtun.
Skiltager­in

Mikilvægt er í grasagarði að hafa allar tegundir vel merktar með Latnesku heiti og íslensku sé það til staðar. Skiltagerð hefur farið að mestu fram að vetri en með breyttu fyrirkomulagi við skiltagerðina, þá er einnig unnið í henni að sumri til.

Mjög mikið hefur verið gert af nýjum beðum víðsvegar um garðinn og mikið hefur verið alið upp af nýjum tegundum á undanförnum árum. Einn megin tilgangur grasagarðs er að hafa sem fjölbreytilegast úrval af plöntum til sýnis og þær verða að vera merktar til að leikmenn upplýsinga fyrir lærða og leikmenn í grasafræði. Á hverju skilti eru upplýsingar um ætt viðkomandi tegundar, latneskt tegundaheiti og íslenskt heiti ásamt upplýsingum um það hvar viðkomandi tegund sé helst að finna villta í náttúrunni (náttúruleg heimkynni plöntunnar). Skiltagerðarvélin sem notuð hefur verið frá 1970 er mjög lúin orðin og úr sér gengin.

Áður fyrr var leitast við að gera og fullklára um 200-300 skilti á ári. Þetta er mikil vinna sem hefst á því að ákveða þarf hvað plöntur á að merkja. Valdar eru tegundir sem lifað hafa í nokkur ár, hafa staðið sig vel og í flestum tilfellum er búið að greina upp viðkomandi tegund. Oft þarf að fletta upp í nokkrum flórum og finna heimaland viðkomandi tegunda þ.e. náttúrleg heimkynni og það er skráð í spjaldskrána. Síðan þegar allar upplýsingar eru á hreinu er skrifaður út listi sem síðan er unnið eftir.

Vinnan fer þannig fram að unnið er með stafasett sem inniheldur enska stafrófið og síðan hafa verið búnir til séríslenskir stafir til að nota í íslensku heitin. Þrír sleðar eru á skiltagerðarvélinni. Fyrirhvert skilti gildir eftirfarandi. Byrjað er að grafa latneska ættkvíslar og tegundaheitið og fer það í efstu tvær línurnar, NB! raða þarf inn í sleðann einum og einum staf í einu, í þriðja sleðann er síðan raðað upp íslenska heitinu. Stundum þarf aðeins að bíða með að raða upp hluta nafns eða íslenska heiti þar sem ekki er til nema ákveðinn fjöldi af hverjum staf. T.d. ef a kemur oftar en 4 sinnum fyrir er sá stafur ekki lengur fyrir hendi í stafabakkanum. Síðan er viðkomandi nafn grafið í skiltið. Þannig er unnið áfram og sífellt þarf að breyta um nöfn í sleðunum þar sem við gröfum yfirleitt ekki nema eitt skilti af hverri tegund. Þó svo að tegundin sé víðar í garðinum hefur verið látið nægja að merkja hana á einum stað þar sem mörg beð bíða þess að tegundir í þeim séu merktar á viðunandi hátt (eru með einhverskonar bráðabrigðaskiltum). Þegar öll nöfnin hafa verið grafin þ.e. þau 300 sem vinna á er eftir að grafa ætt tegundar í hornið efst til vinstri, og einnig náttúrleg heimkynni neðst í hornið til hægri. Þetta er gert með minni stöfum og fínni bor þannig að stilla verður vélina á nýtt og tekin t.d. fyrst ætt hverrar tegundar og farið í gegn um allan búnkann og síðan stillt á nýtt og farið í gegn um búnkann til að grafa náttúruleg heimkynni. Þá er eftir að bora tvö göt á hvert skilti og skrúfa það á álfót. Að lokum er staðsetning viðkomandi tegundar í garðinum skrifuð með tússi aftan á hvert skilti svo fljótlegra sé að koma þeim fyrir í garðinum að sumri. Einnig gott ef skiltin fara á flakk að sumrinu sem oft kemur fyrir, þá er fljótlegra að koma þeim aftur fyrir á réttum stað.

Tekið skal fram að þetta eru mjög varanleg skilti og lítill munur er á þeim skiltum sem gerð voru 1971 og þeim sem gerð voru t.d. sl. vetur. Jafnvel eru þau eldri enn betri þar sem plastið í þeim er þykkara og þ.a.l. sterkara.

Bráðabrigðaskilti hafa síðan verið útbúin að vori eða sumri og þær tegundir sem ekki eru merktar með "alvöru" skiltum eru merktar með slíkum skiltum.

Þessi skilti hafa þó verið að batna eftir því sem árin hafa liðið og nú eru þau úr áli og því álíka varanleg og eldri gerðin. Mun fljótlegara, auðveldara og ódýrarara er að gera þessi skilti og vegna mannfæðar hafa eingöngu slík skilti verið gerð undanfarin ár. Þá er hægt að nota gagnagrunna Lystigarðsins og ná sér í upplýsingar þaðan. Tegundir sem merkja á eru þá fluttar yfir í ritvinnsluforrit og texti lagfærður þar. Síðan er listi prentaður út og klipptur niður. Miðum er síðan komið í plast og þeir plastaðir í sérstakri plöstunarvél. Stærðin er u.þ.b. krítarkortastærð. Plöstum þessum er síðan komið fyrir í álskiltinu og þeim síðan komið út í garð til að merkja viðkomandi tegund. Meirihluti plantna í garðinum er nú merktur með slíkum álskiltum og reyndar hafa þau reynst svo vel að nú er nánast hætt að nota gömlu skiltagerðarvélina.

BSt 2001



Til baka

Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is